istanbul türbeleri olarak etiketli yazılar

Türbe, Fatih semtinde, Fatih Camii kıble avlusu, 2126. ada, 1. parselde yer almaktadır.

Fatih Sultan Mehmed Han, yedinci Osmanlı padişahıdır. Sultan II. Murad’ın, Hümâ Hatun’dan 29 Mart 1432 yılında doğan oğludur. “Fatih”, “Fatih Sultan Mehmed”, “Ebu-Feth Sultan Mehmed Han” ve “Fatih-i Kostantiniyye” adlarıyla tanınmıştır. Çok iyi bir eğitim aldı. Yedi tane yabancı lisan bilirdi. İlki, Ağustos 1444 -Ağustos 1446, ikincisi 19 Şubat 1451-3 Mayıs 1481 tarihleri arasında olmak üzere iki kez tahta çıkmıştır. İlk tahta çıktığında oniki yaşında idi. Padişahın küçük yaşta olmasını fırsat bilen Haçlılar bir ordu kurarak Osmanlı İmparatorluğu’na saldırmaya hazırlanıyordu. Bu tehlikeyi gören Fatih Sultan Mehmed, o sırada Manisa’da dinlenen babası Sultan II. Murad’a tekrar tahta geçmesi için bir mektup yazı. Ancak, Sultan II. Murad oğluna güvendiği için tahta tekrar geçmek istemedi. Bunun üzerine Fatih Sultan Mehmed bir mektup daha yolladı. Mektubunda “Murad Han, eğer siz padişahsanız buyrun tahtınızın başına geçin, şayet ben padişahsam size tahta geçmenizi emrediyorum” diye buyurmuştu. Bunun üzerine Sultan II. Murad tekrar tahta çıkmıştır. Babasının vefatından sonra, Fatih Sultan Mehmed, ikinci defa tahta çıktıktan sonra bütün siyasetini Konstantinopolis’in (İstanbul’un) fethi amacına yöneltti. Çok hummalı bir hazırlıkla ordu sefere hazırlandı. Yıkılmaz diye bilinen Bizans’ı yıktı ve 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul’u fethetti. (Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (S.A.V.) “İstanbul muhakkak fethedilecektir. Bu fethi yapacak hükümdar ne güzel hükümdar ve onun askerleri ne güzel askerdir” dediği “Kutlu Hükümdar” şerefine Fatih Sultan Mehmed Han mazhar olmuştur.) Böylece  Hıristiyan âleminin son kalesi olan İstanbul ele geçirildi ve İslam âleminin bu büyük düşü gerçekleşmişti. Ayasofya kilisesini câmiye çevirdi. (Fatih Sultan Mehmed Han’ın, kıyamete kadar câmi olarak kalmasını istediği bu muhteşem mâbed 1127 sene kilise ve 482 sene de cami olarak hizmet verdikten sonra, 1934 yılında müze haline getirildi.) Fatih Sultan Mehmed Han, Enez’i ve Kefe’yi Osmanlı topraklarına dahil etti. Limni, İmroz, Semendirek, Taşoz, Bozcaada ve Boğdan’ı aldı. 1458 yılında Mora’yı kısmen, bir sene sonra da Sırbistan’ı tamamen aldı. 1463 senesinde Papa’nın büyük gayreti ve savaşa katılan herkesin altı aylık günahının affolunacağının ilanı ile yirmi devletin katılımıyla oluşan Haçlı ittifakı ile onaltı sene savaştı. 1463 senesinde Bosna’yı fethetti ve Hersek’i tabiiyeti altına aldı. 1466′da Konya ve Karaman’ı aldı. 1473 yılında Otlukbeli Savaşı kazanıldı. Ömrü seferle geçen Fatih Sultan Mehmed Han, yine bir sefer hazırlığındayken 3 Mayıs 1481 tarihinde Gebze’de vefat ettiğinde, Osmanlı devleti ordusu; teşkilatı ve sanatı ile dünyanın önde gelen güçleri arasına girmiştir. Şeyh Vefa Hazretleri’nin[1] kıldırdığı cenaze namazı ile Fatih’deki camiinin haziresine gömülen Fatih Sultan Mehmed Han, bir asker ve devlet adamı olarak dünya tarihine geçmiştir. Yerine, oğlu Sultan II. Bayezid Velî[2] tahta geçmiştir.

Fatih Sultan Mehmed Han’ın erkek çocukları; Mustafa, Sultan II. Bayezid, Cem[3], Korkud, kız çocuğu ise; Gevherhan Sultan’dır.[4]

İlk türbe binası, Fatih Sultan Mehmed Han’ın vefatından sonra yapılmıştır. İnşâ tarihi belli değildir. Bu türbe, 1765 yılındaki depremde cami ile birlikte tamamen yıkılmıştır. Türbe ve camiyi, 1766 yılında Sultan III. Mustafa[5], o devrin üslûbuna göre Mimar Mehmed Tahir Ağa’ya yeniden inşâ ettirmiştir. Türbenin inşâsı 1766, caminin inşâsı ise 1771 yılında bitmiştir. 1782 Cibali yangınında, halkın yangından kaçırdığı eşyalarını cami avlusuna yığması yüzünden ateş türbeyi de sarmış, türbenin içi, bütün eşyası ve sandukası yanmıştır. Sultan I. Abdülhamid[6] tarafından türbe, ikinci inşâ tarzı değiştirilmeden onarılmıştır. Türbeye, yeni bir sanduka konulmuş ve üzeri Kâbe örtüsü ile örtülmüştür. Bu arada yenilenen kapı sövelerinin üstüne 1784 tarihli bir kitabe yerleştirilmiştir. Sultan Abdülaziz[7] devrinde bir onarım daha gören türbeye; altınlı nakışlar ve sürme pencereler yapılmıştır. Meşrutiyette, Sultan V. Mehmed Reşad[8] tarafından iç tezyinatı bir İtalyan dekoratörüne yeniden tezyin ettirildi. Türbe 1953 yılında ise 500. Fetih kutlamaları münasebetiyle esaslı bir tamir görmüştür.

Türbe, ongen planlı, kubbeli bir yapı olup, cepheleri mermerle kaplıdır. Cephe düzeni ve unsurları ile Osmanlı Mimarisi’nde, Batılı etkilerin yansıdığı önemli bir eserdir. Giriş kısmında, kapı üstündeki Osmanlı Baroğu’na has dalgalı ahşap saçağı taşıyan iki sütunlu sundurması vardır. Türbeye, ondüleli saçaklı, zengin dekorasyonlu ve camekânlı bir sahanlıktan girilir. Kubbe, içten pencere üzerinde yarım daire kenarlara ve her pencere arasındaki ayaklara dayanarak on köşe üzerine oturur. Alt pencerelerin her birinde kitabe vardır. Türbenin içinde Geç devire ait kalem işleri duvarları ve kubbeyi süslemektedir. Pencere üstlerindeki panolara, Hattat Abdülfettah Efendi’nin yazdığı “Fetih Sûresi”nin ilk beş ayeti Celi Sülüs hat ile yazılmıştır. Türbe kapısının üzerinde ise; “Ankebut Sûresi”nden “Hüvel Hallak-ül Baki, Külli Nefsin Zaikat-ül Meft” ayeti ile Sultan I. Abdülhamid’in tamir kitabesi bulunmaktadır. Fatih Sultan Mehmed Han’ın sandukasının etrafında gümüş bir şebeke yer almıştır. Fatih Sultan Mehmed Han’ın sandukasının örtüsü, 1997 yılında Beyoğlu Olgunlaşma Enstitüsüne yeniden yaptırılmıştır.

Türbede, Fatih Sultan Mehmed tek başına yatmak-tadır.

Türbe ziyarete açıktır. 1953 yılında, 500. Fetih Yıldönümü kutlamalarında, halkımızın ziyaretine açılmıştır. Etrafındaki geniş hazire ile birlikte 2003 yılında esaslı bi onarımdan geçen türbe ziyarete açıktır.

294 views